de nieuwe anosmievereniging

reuksmaakstoornis

Wetenschappelijk onderzoek – parosmie

Een samenvatting: Molecular Mechanism of Parosmia

Wetenschappers ontdekken welke moleculen er bij mensen met parosmie voor zorgen dat alles stinkt

Nederlandse samenvatting gemaakt door Reuksmaakstoornis.nl

Download het artikel hier.

Wat is parosmie?

Parosmie (het ruiken van vervormde geuren) is een reukstoornis die vaak ontstaat als gevolg van een virusinfectie (zoals het coronavirus, het griepvirus en het verkoudheidsvirus). Bij coronapatiënten zien we een enorme groep mensen ontstaan die hier (tijdelijk) last van heeft. Mensen krijgen vaak parosmie-klachten een à twee maanden na het oplopen van de reukstoornis, vaak voorafgegaan door anosmie (totaal verlies van de reukzin). Parosmie is een kwalitatieve reukstoornis waarbij er wel (in tegenstelling tot fantosmie, waarbij er geuren geroken worden die er niet zijn) altijd een geurbron aanwezig is. Iemand die te maken heeft met parosmie neemt geuren waar die hij/zij niet herkent en vaak als vies ervaart.

Parosmie beïnvloedt de kwaliteit van leven: mensen krijgen problemen met eten en drinken, maar ook douchegel, tandpasta of de eigen lichaamsgeur worden als onaangenaam ervaren. Hierdoor veroorzaakt het vaak stress, angst en zorgen over de kans op herstel (gaat het ooit nog over?). Men ontwikkelt vaak andere eetgewoontes, vallen af of komen juist aan, krijgen te weinig gezonde voeding binnen en kunnen mentale problemen krijgen, zelfs tot depressie aan toe.

Juist deze hevige impact én het grote aantal mensen wat ermee te maken krijgt door het coronavirus, is de aanleiding voor deze studie naar het mechanisme van parosmie. Er zijn verschillende theorieën over hoe parosmie ontstaat, maar er is nog geen eenduidige verklaring. Daar is meer onderzoek voor nodig.

Welke aroma’s triggeren parosmie?

Onderzoek uit 2013[1] toonde al aan dat chocolade en koffie aroma’s bevatten die parosmie triggeren. Ex-coronapatiënten ervaren ook vaak vlees, ui, knoflook, ei, mint of tandpasta en paprika als triggers. Dit zijn producten met een lage geur-drempelwaarde, mensen ruiken deze geuren al snel.

In het onderzoek ‘Molecular Mechanism of Parosmia’ werd onderzocht welke chemische elementen/moleculen de ervaring van vieze geuren veroorzaken.

Onderzoeksmethode en opvallende resultaten

Voor het onderzoek zijn 45 deelnemers geselecteerd: mensen met een gewone reukzin en mensen met een verstoorde reukzin als gevolg van Covid-19. Zij werden met een reuktest aan de hand van sniffin’sticks getest om hun reukzin objectief te meten.

Om het onderzoek uit te voeren werden een aantal specifieke geuren ‘ontleed’ in een zogenaamde gaschromatograaf, gekoppeld aan een olfactometer. De gaschromatograaf zet vaste stoffen en vloeistoffen om in gasvorm, waarna de chemische geurverbindingen opgeknipt worden en afzonderlijk geroken kunnen worden.

Meteen werd duidelijk dat de deelnemers met een normale reukzin meer aroma’s onderscheiden dan de deelnemers met parosmie. Wat daarbij opviel was dat de deelnemers met parosmie veel meer ‘normale’ aroma’s konden onderscheiden, in vergelijking met de trigger-aroma’s. Dit is nog nooit eerder aangetoond en vertelt ons dat er slechts een aantal specifieke moleculen zijn die zorgen voor de verstoorde (vaak vieze) perceptie van geuren.

Wat zorgt er nu voor dat deze producten als trigger worden ervaren?

Een van de producten die getest werd was koffie. Omdat koffie vaak als trigger van parosmie wordt gezien, gebruikten de wetenschappers Nescafé oploskoffie. Wat bleek: 2-furanmethanethiol is één van de stoffen die tevoorschijn kwam als bekende trigger. Interessant is dat de mensen met een normale reukzin deze stof herkenden als de geur van koffie, popcorn of ‘een beetje rokerig’. De testpersonen met parosmie herkenden dit als ‘de nieuwe geur van koffie’ en vonden het vooral smerig, walgelijk en vies. Toch gaf niet elke parosmie-patiënt aan dat deze geur vies was. Het is dus geen universele trigger, maar wel een veelvoorkomende.

Een tweede stof die geïdentificeerd werd als boosdoener is methyldisulfide. Deze stof komt niet alleen in koffie voor, maar ook in vlees. Een derde stof is pyrazine, een actieve geurstof in gegrild, gebakken of gefrituurd vlees, maar ook in chocolade, gegrilde kip, pindakaas en paprika’s. Herkenbaar?

Uiteindelijk konden de wetenschappers vier groepen chemische geurstoffen identificeren: thiolen, pyrazines, disulfides en methoxypyrazines. Deze stoffen hebben allemaal een lage drempelwaarde in de waarneming door de neus.

Vervormde geur ontlasting

Wat waarschijnlijk ook voor velen herkenbaar is, is dat bij mensen met parosmie vaak ervaren wordt dat de ontlasting anders ruikt dan voor de reukstoornis. Vaak ruikt deze minder vies. Deelnemers aan het onderzoek werden blootgesteld aan de geur van ontlasting, op dezelfde manier ‘ontleed’ in de gaschromatograaf als de koffie. Mensen met parosmie ervaarden de chemische geurstoffen die in ontlasting voorkomen (indolen, skatolen en p-cresol) als een beetje een ‘koekachtige’ geur. Dit ontlokte de uitspraak dat voor mensen met parosmie ontlasting ruikt naar eten en eten naar ontlasting…

Waar de deelnemers met normale reukzin de bekende geuren van ontlasting met gemak wisten te identificeren, overheerste bij de parosmie-groep de aroma’s die ook al in geuren zoals koffie als trigger werden benoemd. De verklaring hiervoor is dat de mensen met parosmie de bekende geursignalen van ontlasting niet konden detecteren, waardoor andere signalen de overhand krijgen.

Conclusie van het onderzoek

Uiteindelijk heeft het onderzoek 15 zogenaamde triggers kunnen identificeren die voor veel mensen die nu te maken hebben met parosmie ongetwijfeld herkenbaar zullen zijn. Voor het eerst zijn er specifieke moleculen geïdentificeerd die parosmie aanwakkeren. Dit toont aan dat er een combinatie van moleculen verantwoordelijk is voor de verstoringen in koffie en andere chemisch-gerelateerde voedingsproducten. Toch zijn niet alle geïdentificeerde moleculen altijd een trigger voor elke parosmie-patiënt.

Belangrijk is dat we hierdoor weten dat het probleem waarschijnlijk niet bij de reukreceptoren ligt. Het is niet bekend dat er reukreceptoren zijn die specifiek bij de trigger-moleculen horen. Daar komt bij dat diverse case-studies aantonen dat parosmie-klachten losstaan van het functioneren van het reukorgaan: mensen met parosmie hebben doorgaans wel een functionerend reukorgaan. Dit zou kunnen verklaren waarom mensen met parosmie vaak helemaal niet slecht scoren bij het doen van een reuktest, maar toch last van vervormde geuren hebben.

Deze kennis helpt verder onderzoek naar parosmie. Daarbij kan het mensen die recent te maken hebben gekregen met parosmie helpen om bepaalde triggers te herkennen en/of vermijden.

Tegelijkertijd blijven er veel vragen open staan want het blijft nog steeds een vraagteken waarom de reukreceptoren juist deze stoffen eruit pikken of verkeerd ‘coderen’. En waarom vertalen de hersenen dit (meestal) naar een vervelende geurervaring? Om daar antwoord op te krijgen zal er meer onderzoek moeten volgen.

Discussie

Er is nog maar weinig bekend over parosmie en om precies te weten hoe het werkt is meer onderzoek nodig. Er zijn meerdere theorieën over waar het probleem zit en wat de geurvervormingen veroorzaakt. Zo zijn er onderzoeken die erop wijzen dat het probleem zit bij de bulbus olfactorius, een deel aan het begin van de hersenen dat de reukprikkels naar de rest van de hersenen doorstuurt.

Eén van die onderzoeken is in 2019  gedaan door o.a. dr. Thomas Hummel[2] (Universiteit van Dresden) en daar zijn aanwijzingen gevonden dat de geurprikkels bij patiënten met parosmie naar de putamen verzonden worden: dit is het deel in de hersenen waar er verband wordt gelegd met het gevoel van walging. Maar er is nog te veel onduidelijk om hier conclusies aan te verbinden.

[1] Hidden consequences of olfactory dysfunction: a patient report series, A. Keller & D. Malaspina, 2013

[2] Advances in Understanding Parosmia: An fMRI Study, Dr. Hummel et. al., 2019

Redacteur zonder geur: blog 2

Blog - Redacteur zonder geur

Groot alarm: Hoe ik ontdekte dat ik niets meer ruik

Susanne de Bruin (27) is freelance journalist en tikte talloze interviews en verhalen voor de patiëntenvereniging reuksmaakstoornis.nl over reukverlies. Sinds eind januari mag zij zich door een coronabesmetting scharen onder de doelgroep waar zij jarenlang voor schreef. In haar blogs vertelt zij over haar eigen ervaringen.

Vijf dagen na mijn positieve coronatestuitslag  gaan alle alarmbellen af. Ik neem een hap van mijn cracker met belegen kaas en proef alleen zout. Een vlakke, vage smaak waarin ik de kaas niet kan onderscheiden. Ik weet eigenlijk meteen hoe laat het is, maar hoop nog dat ik het mis heb. Rillend van de koorts, dool ik door het huis op zoek naar iets wat ik zou kunnen ruiken. De luchtverfrisser op het toilet? Niets. De pot mosterd in de koelkast? Niks. De fles cognac van mijn vriend? Zero. Ik kan er niet meer onderuit; mijn reukzin is spoorloos verdwenen.

Waterijsje

Een dag eerder kwam al het bericht van een vriend die op dezelfde manier besmet raakte. Geen reuk meer; had ik nog advies? Ik probeer hem gerust te stellen dat het bij veruit de meeste mensen terugkomt. Ook vertel ik hem dat er een reuktraining is die goede kansen biedt. Maar zo positief als ik over zijn reukverlies was, zo beduusd ben ik over het mijne.

Hoewel ik de eerste dagen nog te ziek ben om het echt te beseffen, word ik er in de kleine dingen steeds mee geconfronteerd. Vanwege mijn hevige keelpijn zijn de raketjes niet aan te slepen. Maar zonder reuk en smaak blijkt de term ‘waterijsje’ wel heel accuraat. En mijn klamme T-shirt kan na de zoveelste koortsaanval toch niet naar ‘niks’ ruiken?

Samen genieten

Ik krijg berichtjes van vriendinnen vol beterschapswensen. “Als dit straks allemaal voorbij is, vieren we het met cocktails’’, stuurt één van hen. Voorheen had ik daar naar uitgekeken, maar wat als ik straks beter ben en ik nog steeds niets ruik en proef? Wil ik dan wel proosten met een cocktail? Een groot deel van mijn sociale leven bestaat – door de coronaregels in het klein – uit etentjes met vrienden, gezellig borrelen of straks hopelijk een terrasje in de zon. En hoewel ik weet dat het gaat om de mensen met wie je bent, vraag ik me toch af hoe ons gezellige samenzijn zal zijn als mijn reukzin niet terugkomt.

Op het vuur

Mijn vriend heeft een grote passie voor barbecueën en staat het liefst elk weekend achter het vuur. Zo ook een paar dagen na de ontdekking dat ik niets meer ruik. Om me op te vrolijken heeft hij extra zijn best gedaan; buikspek dat urenlang heeft gerookt op de barbecue. “Lekker hè’’, vraagt hij na de eerste hap. Ja, ik proef het zout, het vet en de krokante structuur. En ja, dat is lekker. Ik besluit er niet te veel bij stil te staan dat ik een hoop smaken mis en schep extra frietjes op. Eerst maar eens beter worden, en dan aan de slag met de reuktraining die ik heb besteld.

Patient Journey – Reuk- en smaakverlies: wat nu?

Reuk- en smaakverlies: wat nu?

Met deze ‘patient journey’ brengen we stap voor stap in kaart wat je allemaal tegenkomt als je voor het eerst te maken krijgt met reuk- en smaakproblemen. Op deze poster vind je informatie en linkjes naar allerlei nuttige instanties en informatiebronnen.

Ben je geïnteresseerd in een gedrukt exemplaar van de poster, bijvoorbeeld voor in de wachtkamer? Neem dan contact op via voorzitter@reuksmaakstoornis.nl.

Download de poster hier.

 

Redacteur zonder geur: blog 1

Reukverlies met voorkennis

Susanne de Bruin (27) is freelance journalist en tikte talloze interviews en verhalen voor de patiëntenvereniging reuksmaakstoornis.nl over reukverlies. Sinds eind januari mag zij zich door een coronabesmetting scharen onder de doelgroep waar zij jarenlang voor schreef. In haar blogs vertelt zij over haar eigen ervaringen.

Het is 2014 wanneer ik voor het eerst hoor over anosmie, het verlies van je reukzin. Een van de docenten op mijn opleiding journalistiek raakt tijdens een congres aan de praat met Kirsten Jaarsma, voorzitter van reuksmaakstoornis.nl. Ze zoekt een geschikte student om ervaringsdeskundigen te interviewen en ik word voorgedragen. Ik weet nog goed hoe ik me afvroeg of zo’n klus niet eentonig zou worden. Krijg je dan niet elke keer hetzelfde verhaal? Niets bleek minder waar.

Liever een been kwijt

In de jaren die volgen, spreek ik geregeld leden over het leven zonder geur. Ervaringsdeskundigen die nooit hebben kunnen ruiken, of het verloren door bijvoorbeeld een ongeluk of virus. Verhalen over gemis en soms gevaarlijke situaties. Over blunders en veerkracht, vallen en opstaan. Soms bevroeg ik ’s morgens iemand die vertelde dat de geneugten des levens haar waren ontnomen, en ’s middags een ander die er niet eens meer elke dag bij stilstond. Ik vergeet nooit de dame die liever een been kwijt was geweest dan haar reukzin. En na al die gesprekken vroeg ik mij op de weg naar huis af hoe ik dat zou ervaren.

Gekke gewaarwording

Zelf de aandoening krijgen waar ik jarenlang over schreef, wat een ironie. Natuurlijk heeft de pandemie de kans dat dit zou gebeuren sterk vergroot, maar het is absoluut een gekke gewaarwording. Enerzijds ben ik blij met alle voorkennis. Zo startte ik binnen een week met reuktraining en zijn kleurrijk en knapperig direct nieuwe pijlers voor mijn weekmenu. Maar het maakt me ook extra bewust van alles wat ik nu mis. En dat gaat natuurlijk veel verder dan het eten op je bord.

Lentekriebels op afstand

De lente komt eraan en ik hoor de vogels fluiten. Maar als ik buiten in het zonnetje loop, is de lucht steriel. Lentekriebels blijven uit en de wereld lijkt op afstand. Alsof ik het niet volledig beleef en eigenlijk is dat ook zo. Het plaatje is zonder geur niet compleet. De naam voor het nieuwe magazine van reuksmaakstoornis.nl klinkt voor mij toepasselijker dan ooit. Tussen de opkomende krokussen voel ik mij inderdaad achter glas.

Promotie Dr. Elbrich Postma – interview

Elbrich Postma promoveert met ‘Coming to your senses’

Op 15 januari 2021 is Elbrich Postma gepromoveerd aan de universiteit van Wageningen. We kennen Elbrich onder andere van het Reuk- en smaakcentrum in Ede. Hier combineert ze wetenschappelijk onderzoek naar reuk- en smaakstoornissen met medische zorg. Wij interviewden Elbrich over haar onderzoek en over haar bijzondere digitale promotie.

Elbrich Postma

Digitaal promoveren

‘Ik ben vanuit huis gepromoveerd, door middel van een digitale samenkomst. Normaal promoveer je in de aula van de universiteit dus dit was wel raar. Ik heb daar ook wel van gebaald. Normaal gesproken is het een hele feestelijke dag waar alle vrienden en familie mogen komen kijken. Nu moest dit allemaal digitaal gebeuren.

Daar heb ik me toch vrij snel overheen gezet, want het blijft bijzonder om te mogen promoveren. Ik wilde het ook graag afronden, want hoe langer geleden de onderzoeken allemaal afgerond zijn, hoe minder vers ze in mijn geheugen zitten. Uiteindelijk was het een hele feestelijke en bijzondere dag. Ik heb veel felicitaties, kaartjes en bloemen gehad. Mijn diploma mocht ik gelukkig wel in de aula tekenen.

Onderzoek naar eetgedrag

Om te promoveren heb ik meerdere onderzoeken gedaan naar de effecten van reuk- en smaakverlies. In twee van deze onderzoeken onderzocht ik de effecten van reuk- en smaakverlies op het eetgedrag. Er zijn twee verschillende groepen mensen onderzocht: patiënten met darmkanker die chemotherapie ondergingen, wat kan leiden tot veranderingen in reuk- en smaakvermogen, en patiënten met een langdurige reuk- en smaakstoornis, dit waren leden van Reuksmaakstoornis.nl. De verwachting was dat mensen die niet (meer) kunnen ruiken andere voedselvoorkeuren krijgen dan mensen die wel kunnen ruiken en daardoor dus anders gaan eten. Zo is er bijvoorbeeld eerder aangetoond dat patiënten die reuk- en smaakveranderingen hebben door chemotherapie een aversie tegen vlees kunnen krijgen.

Opvallend was dat uit mijn onderzoek onder de leden van Reuksmaakstoornis.nl bleek dat mensen geen veranderde voedselvoorkeuren hebben na reuk- en smaakverlies. Ze blijven dezelfde dingen eten en hetzelfde voedingspatroon aanhouden als toen ze nog wel konden ruiken. Bij mensen met aangeboren anosmie (die vanaf hun geboorte niet kunnen ruiken) zagen we een lichte voorkeur voor vetrijke voeding en sterke smaken, wellicht om het tekort aan smaakbeleving te compenseren.

Ik vind het wel belangrijk om daarbij te benoemen dat dit een gemiddelde is. We zien bij het Reuk- en smaakcentrum veel patiënten, ieder met een eigen verhaal. Dat nu uit mijn onderzoek blijkt dat het eetpatroon voor deze patiënten gemiddeld genomen niet verandert, betekent dit niet dat dit voor iedereen zo is. Er zijn namelijk wel mensen die hiermee worstelen en die moeite hebben met een gezond en gevarieerd voedingspatroon als gevolg van reuk- en smaakverlies. Dat moeten we niet vergeten.

Onderzoek naar hersenactiviteit

In een ander onderzoek heb ik gekeken naar de activiteit van de hersenen tijdens het toedienen van een geur bij mensen met een reukstoornis. De activiteit van de hersenen werd gemeten in de MRI-scanner, terwijl de deelnemers tijdens de scan geuren toegediend kregen in hun neus. De meeste deelnemers vonden het gek om dit te doen, want ze ruiken immers niks. Er zal dan dus ook wel niets gebeuren in de hersenen, dachten zij.

Maar het tegendeel bleek waar! Ook bij mensen die helemaal niets roken was er wel hersenactiviteit te zien. Dat is een heel hoopvol resultaat, en geeft ook aanleiding om bijvoorbeeld reuktraining verder te gaan onderzoeken. Het feit dat de hersenen nog steeds actief zijn tijdens het ruiken geeft hoop voor mogelijk herstel.

We weten nu ook dat er verschillen zitten in de hersenactiviteit van mensen die niets ruiken (anosmie) en mensen die een klein beetje ruiken (hyposmie). De hersenen waren actiever bij mensen met hyposmie. Hierdoor vraag ik mij af of deze activiteit nog sterker is bij mensen die een volledig reukvermogen hebben. Dit nodigt uit tot verder onderzoek.

Onderzoek in relatie met Covid-19

Deze onderzoeksresultaten dragen bij aan onze algehele kennis over reukstoornissen. We kunnen deze kennis echter niet één op één vertalen naar de patiënten met reukverlies door corona, omdat reukverlies bij corona een ander mechanisme heeft dan bij de bij ons bekende oorzaken van reukstoornissen tot zover.

Zo zien we bij coronapatiënten vaak niet alleen reukverlies, maar ook smaakverlies. Terwijl bij patiënten met een reukstoornis als gevolg van een griep- of verkoudheidsvirus er bijna altijd alleen reukverlies is. Niet iedereen weet dit, omdat reuk een hele grote rol speelt in onze smaakbeleving. Als alleen je reuk wegvalt, heeft dit dus ook al een grote impact op je smaakbeleving. Maar je spreekt pas van een smaakstoornis als je smaakpapillen ook daadwerkelijk zijn aangetast en je de basissmaken zoet, zout, zuur en bitter niet goed meer kunt proeven.

Daarnaast weten we nog niet hoe de reukstoornis zich bij coronapatiënten ontwikkelt. We kunnen nu maximaal een jaar terugkijken, waardoor we nog niet met zekerheid kunnen zeggen of de reuk en smaak wegblijven of toch nog gaan herstellen. De onderzoeken die ik gedaan heb zullen dus zeker bijdragen aan meer kennis over reukstoornissen in het algemeen, maar niet specifiek voor coronapatiënten.

Toekomstig onderzoek

De resultaten uit deze onderzoeken geven aanleiding tot verder onderzoek. Vooral de werking van reuktraining is interessant, omdat het wellicht in de toekomst heel veel mensen kan gaan helpen. We weten al wel dat reuktraining helpt, maar niet precies waarom en bij wie. We kunnen nog niet voorspellen of reuktraining voor een specifiek iemand zou kunnen helpen. Daarom kunnen we patiënten dus van tevoren niet vertellen of ze wel of niet gaan herstellen, en of de reuktraining daaraan bij zal dragen.

Ik ga bij het Reuk- en smaakcentrum in ieder geval beginnen met een nieuwe studie waarin gezonde mensen vergeleken worden met patiënten met een reukstoornis. De subsidie daarvoor is al binnen, het is alleen even afwachten wanneer we van start kunnen in verband met onderzoeksmogelijkheden in de ziekenhuizen. Dat is nu niet mogelijk door corona.

Verder blijf ik voorlopig ook nog een dag per week bij de Universiteit van Wageningen werken, om verder te gaan met een aantal lopende projecten. Ik blijf mij in de toekomst zeker weten bezighouden met onderzoek naar reuk- en smaakstoornissen.’

Ik ruik niets meer, wat nu?

Ik kan niet meer ruiken, wat nu?

Je komt erachter dat je ineens het versgebakken brood bij de bakker niet meer kunt ruiken, of je favoriete parfum niet meer ruikt. Wat is er aan de hand? Je hebt plots geen reuk meer. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Het coronavirus is op dit moment de meest voorkomende oorzaak van reuk- en smaakverlies. Dit virus heeft ervoor gezorgd dat deze symptomen bij veel mensen het afgelopen jaar realiteit zijn geworden. Toch zijn er nog genoeg andere oorzaken mogelijk waardoor je te maken hebt met geur- en smaakverlies. Wij vertellen je hier graag meer over.

Geen reuk en smaak meer door corona

Geur- en smaakverlies is één van de meest voorkomende symptomen van Covid-19, ook wel bekend als het coronavirus. Van de een op de andere dag kun je niet meer ruiken en proeven en heb je ook last van hoofdpijn en vermoeidheid. Hoe komt dit?
Wetenschappers denken dat de cellen in het reukorgaan zijn aangetast. Bij de meeste mensen herstelt dit vanzelf gedurende een aantal weken tot maanden. Het is ook mogelijk dat het herstel langer duurt, en dat je tijdens het herstel te maken krijgt met geurvervormingen (parosmie) en geurhallucinaties (fantosmie). Lees hier meer over reuk- en smaakverlies door corona.

Toch zijn er ook een hoop mensen die niet meer ruiken en proeven en niet besmet zijn met het coronavirus. Wat is er dan aan de hand?

Reuk- en smaakverlies, maar geen corona

Ieder jaar zijn er weer een hoop mensen die in de winterperiode minder goed kunnen ruiken. Dit is vaak het gevolg van verkoudheid en griep. Dit gaat vaak gepaard met minder proeven en hierdoor minder eten en drinken. In de meeste gevallen herstelt de reuk en de smaak vanzelf weer, nadat de verkoudheid verdwenen en de neus niet meer verstopt is. Toch komt het ook voor dat men langdurig te maken heeft met reuk- en smaakverlies, zonder neusverstopping. Wat zijn hier de oorzaken van?

Verlies reuk en smaak: oorzaken

Er zijn verschillende oorzaken van reuk- en smaakverlies.

Virus of verkoudheid

Na een fikse griep of een heftige verkoudheid kan het zijn dat je reuk wegblijft. Het is bekend dat virusinfecties, zoals het coronavirus of het griepvirus, reukverlies kunnen verzoorzaken. Vaak herstelt het weer, maar dit is niet altijd het geval.

Medicijnen

Bij ieder medicijn wordt een bijsluiter meegegeven. Hier staat altijd precies wat de meest voorkomende bijwerkingen kunnen zijn. Bij sommige geneesmiddelen is dit tijdelijk reuk- en smaakverlies.

Ongeluk of operatie

Reukverlies na een ongeluk is daarnaast ook een veel voorkomende oorzaak van reukverlies. Dit komt vaak door hoofdletsel waarbij iemand een harde klap heeft gehad op het voor- of achterhoofd.

Ook tijdens een operatie aan de neus komt het weleens voor dat de reuk daarna verdwijnt. Het is mogelijk dat er tijdens de operatie iets beschadigd is, of dat je reukorgaan tijd nodig heeft om te herstellen na een ingrijpende operatie. Raadpleeg je kno-arts hierover.

Ouderdom

Hoe ouder we worden, hoe minder goed we gaan ruiken. Dit geldt niet voor iedereen, maar wel voor een grote groep mensen. Het is dus niet vreemd dat een ouder iemand minder goed ruikt, al wordt het wel als heel vervelend ervaren.

Reuk- en smaakstoornis

Er bestaan verschillende soorten reukstoornissen. Het volledige verlies van je reukvermogen noemen we anosmie, dit is de meest voorkomende reukstoornis. Op onze website leest je meer over de verschillende aandoeningen. We kunnen reukstoornissen grofweg in drie categorieën indelen:

Transportreukstoornis

Bij een transportreukstoornis kunnen de geurmoleculen het reukorgaan niet bereiken door een verstopping in de neus. Dit is bijvoorbeeld het geval bij poliepen of bij een verkoudheid waarbij het neusslijmvlies opgezwollen is.

Zenuwreukstoornis

Bij een zenuwreukstoornis is het reukorgaan beschadigd. Dit wordt veroorzaakt door een virusbesmetting, zoals het griepvirus en het coronavirus, of door hoofdletsel.

Aangeboren reukstoornis

Er zijn ook mensen die nooit hebben kunnen ruiken. Bij deze mensen mist de bulbus olfactorius, waardoor geuren niet aan de hersenen doorgegeven kunnen worden. Dit komt ook wel voor bij mensen met een erfelijke aandoening, zoals het syndroom van Kallmann. We noemen dit een aangeboren reukstoornis of congenitale anosmie.

Iets ruiken wat er niet is

Het is mogelijk dat je geuren ruikt die er niet zijn. Je hebt dan te maken met geurhallucinaties, ook wel fantosmie genoemd.

Geurvervormingen

Het is mogelijk dat geuren anders ruiken, of zelfs heel erg stinken. Je hebt dan te maken met parosmie of met troposmie.

Reuktraining met reuksmaakstoornis.nl

Wil je het herstel van je reuk bevorderen? Dit is mogelijk door middel van reuktraining. Met onze app reuktraining.nl kun je met verschillende oefeningen je reuk en smaak weer terugkrijgen. Weet je niet zeker of reuktraining bij jou zou kunnen helpen? Neem contact met ons op, of vraag het aan je huisarts of kno-arts.

Impact van een reuk- en smaakstoornis

Een reuk- of smaakstoornis heeft enorm veel impact op het dagelijks leven. Door een reukstoornis ruik je misschien iets anders, heel weinig of helemaal niks. Allereerst is het ontzettend belangrijk dat je goed kunt ruiken omdat je met je reuk gevaren zoals vuur en gevaarlijke gassen op tijd kunt ruiken. Ook kan het een probleem zijn als je bedorven voedsel of je eigen lichaamsgeur niet meer ruikt.

Voedingspatroon

Een groot deel van je smaakbeleving bestaat uit je reuk. Als je niet meer kunt ruiken, zal dus ook je smaak veranderen. Dit heeft vaak een grote impact op het dagelijks leven, sommige mensen verliezen hierdoor het plezier in eten. Als je een blijvende reukstoornis hebt, kun je je voedingspatroon aanpassen om uit te vinden wat jij nu wel lekker vindt. Zo kunnen textuur, kleur en sterke basissmaken een maaltijd lekkerder maken.

Ervaringen delen

Boven alles is het verlies van je reukvermogen een groot gemis. Je mist niet alleen de geuren van lekker eten, maar ook van het pasgemaaide gras, de geur van je partner en kinderen, de geur die je ruikt als je in het bos loopt. Ook geurherinneringen heb je niet meer. Voor veel mensen is dit enorm moeilijk. Het praten met lotgenoten en mensen in je omgeving kan helpen. Word lid van onze vereniging of praat mee op onze Facebookpagina.

Smaakstoornis

Een smaakstoornis gaat vaak gepaard met een reukstoornis. Het is belangrijk dat je ook dan gezond en gevarieerd blijft eten. Veel mensen kiezen ervoor verschillende smaken door elkaar te proeven om zo hun smaakvermogen terug te krijgen. Dit werkt helaas lang niet altijd zo. Ga voor tips en advies naar je arts of naar een diëtist.

Achter glas – impact van een virus

Beste lezer,

Voor u ligt Achter glas – impact van een virus, het derde magazine van Reuksmaakstoornis.nl. In deze editie schetsen we met elf portretten de impact van het verlies van reuk en smaak door een virusinfectie. Persoonlijke verhalen over het gemis en de weg naar herstel. Elf mensen die hebben ervaren dat je pas iets mist, als je het niet meer hebt.

De naam Achter glas geeft dat gevoel weer van iedereen met reukverlies, ongeacht de oorzaak. Die ervaring als je neus niet werkt, terwijl geuren juist veel met je doen. Ze geven die ‘diepere plezierlaag’ zoals een van de geïnterviewden zo mooi zei. Het leven van vandaag de dag draait eigenlijk vooral om zien en horen. Onze reukzin is daarbij de onzichtbare ‘Assepoester’ onder de zintuigen. En dat terwijl het een grote rol speelt bij eten en drinken, (voedsel)veiligheid en sociale communicatie.

Heel veel Nederlanders hebben dit zintuig tijdens de coronapandemie (tijdelijk) moeten missen. Rond de 60% van de mensen die positief testen op corona krijgen voor korte of langere tijd te maken met een reukstoornis. Ongewild heeft dit virus reukstoornissen op de kaart gezet.

Het zichtbaar en voelbaar maken van reukstoornissen en vooral aandacht vragen voor de impact hiervan is de taak van onze vereniging. Die Assepoester – onze reukzin – verdient een stevige plek op het podium, zodat artsen en wetenschappers meer kennis en mogelijkheden krijgen om in de toekomst mensen nog beter te kunnen helpen. We hopen dat ons magazine hieraan bijdraagt.

Kirsten Jaarsma, voorzitter Reuksmaakstoornis.nl

Lees het volledige magazine hier: Achter glas #3 – impact van een virus

Persbericht – Achter glas 3

Persbericht (onder embargo tot zaterdag 27 februari 09.00 uur)

Magazine laat coronapatiënten aan het woord over impact van hun reukverlies: Ruiken zorgt voor een diepere plezierlaag

Patiëntenvereniging Reuksmaakstoornis.nl lanceert op Anosmia Awareness Day haar nieuwste magazine: Achter glas – impact van een virus. Ex-coronapatiënten vertellen in deze editie over hun reuk- en smaakverlies, en de impact daarvan. Deze elf portretten en persoonlijke verhalen zijn vanaf 27 februari, de internationale dag voor mensen met een reukstoornis, voor iedereen gratis te lezen.

Het magazine is het derde op rij dat de vereniging uitbrengt. Met de editie over de nasleep van het coronavirus springen zij in op een behoefte die ook vanuit de reacties binnen hun facebookgroep naar voren komt. Want hoewel de patiëntenvereniging zich al meer dan 20 jaar inzet voor mensen met een reuk- en smaakstoornis, zien ze tijdens de coronapandemie een grote nieuwe doelgroep ontstaan. Twee van de drie mensen met een coronabesmetting krijgen namelijk te maken met het verlies van hun reuk en/of smaak. Dat kan tijdelijk of langdurig zijn, maar het is altijd vervelender dan het op het eerste gezicht klinkt.

Voorzitter Kirsten Jaarsma: ‘Reukzin is toch een beetje de Assepoester onder de zintuigen. Het is onzichtbaar en daarbij is reukverlies pijnloos. Maar de verhalen laten zien wat het met je doet als je neus niet meer werkt. De naam van de magazineserie is dan ook niet toevallig gekozen: Achter glas. Je leeft namelijk een beetje alsof je achter glas zit, zonder geuren om je heen.’ Of zoals een van de geïnterviewden treffend zei: ‘Ik zit eigenlijk nog steeds in quarantaine.’

De portretten vertellen over het verdriet, het gemis, maar ook over de positieve mindset die er is en over de hoop op herstel. En over de handicaps in het dagelijks leven en werk. Zo komen onder anderen de sous-chef van een gerenommeerd restaurant en de directeur van de GGD Rotterdam-Rijnmond aan het woord, die zelf ervoer hoe het is om te leven zonder reuk. Maar ook een jonge moeder die beseft dat haar neus niet meer alert is op de poepbroek van haar zoontje. Achter glas – impact van een virus brengt dit onzichtbare leed op een frisse en laagdrempelige manier in beeld. Want zolang er nog niet echt een oplossing bestaat, helpt het delen van verhalen altijd wel.

Anosmia Awareness Day – 27 februari

Anosmia Awareness Day is de internationale dag voor mensen die te maken hebben met een reukstoornis. Niet toevallig dus dat Reuksmaakstoornis.nl het nieuwe magazine op deze dag, 27 februari, lanceert. Dé dag om stil te staan bij de impact van reuk- en smaakverlies en om aandacht te vragen voor iedereen die hiermee te maken krijgt. Daarom deelt de vereniging op deze dag een afbeelding, voor iedereen gratis te downloaden en te delen op social media met de hashtag #ikruikookniets.

Het magazine gratis lezen en delen

Het magazine Achter glas – impact van een virus is onder andere te vinden op de website van de vereniging. Hier kunt u ook de eerdere edities van Achter glas lezen. In deze uitgaves komen niet alleen ervaringsdeskundigen aan het woord, maar ook medisch specialisten, wetenschappelijk onderzoekers en professionals met een beroep waarbij reukzin een grote rol speelt. www.reuksmaakstoornis.nl

Noot voor de redactie

Voor vragen over dit persbericht of voor meer informatie kunt u contact opnemen met
Kirsten Jaarsma:

telefoon: 06 39569626

e-mail: voorzitter@reuksmaakstoornis.nl

(niet voor publicatie)

Anosmia Awareness Day 2021

Op 27 februari is het Anosmia Awareness Day!

Op deze dag staan we met zijn allen stil bij de impact van reukverlies. Heb jij of heeft iemand in jouw omgeving te maken met reukverlies of een reuk- of smaakstoornis? Deel dan één van onderstaande afbeeldingen op social media of gebruik ze als (tijdelijke) profielfoto. Gebruik daarbij de hashtag #ikruikookniets en help mee met het vergroten van het bewustzijn van de impact van een reukstoornis.

Onze reukzin is de Assepoester onder de zintuigen. Het is onzichtbaar en daarbij is reukverlies pijnloos. Maar wij zien bij onze vereniging dagelijks wat het met iemand doet om dit zintuig te verliezen. Daarom vragen wij op Anosmia Awareness Day aandacht voor iedereen die ermee te maken krijgt, direct of indirect. Help jij mee?

Anosmia Awareness Day

Kerstrecept van sterrenchef Marcelo Ballardin

Sterrenchef Marcelo Ballardin ontwikkelt samen met smaakexperte een kerstrecept voor wie het coronavirus opliep.

Personen die hun smaak en geur verloren, kunnen nu ook van de feesten genieten.

Een kerstrecept voor zij die hun smaak hebben verloren door Covid-19? De beroemde Gentse sterrenchef Marcelo Ballardin ontwikkelde samen met een Nederlandse ervaringsdeskundige in geur- en smaakverlies een eindejaarsrecept voor personen die het coronavirus opliepen. Zo kunnen zij alsnog smaken proeven ondanks hun geurstoornissen. Het recept is een specifieke samenstelling van ingrediënten en texturen die je toch nog enig culinair genot kunnen schenken als je je geur kwijt bent. Het recept is gratis online beschikbaar samen met een YouTube-video waarin Marcelo Ballardin uitlegt hoe je het gerecht klaarmaakt.

Een van de belangrijkste symptomen van Covid-19 is geur- en smaakverlies. Droevig nieuws dat extra hard aankomt bovenop de toch al ingewikkelde eindejaarsfeesten. Daarom bundelde rijzende ster van de Belgische gastronomie, Marcelo Ballardin, de krachten met Kirsten Jaarsma, voorzitter van de vereniging voor geurstoornissen: Reuksmaakstoornis.nl. Samen ontwikkelden ze een recept dat speciaal is ontworpen voor wie corona opliep.

Koken en wetenschap

“Als je anosmie hebt, is je smaakbeleving beperkt omdat je reuk voor 80% je smaak bepaalt. Zonder reuk moet je je smaakfocus verleggen naar de basissmaken die je op je tong kan proeven en je mondgevoel. Op die manier is er nog heel veel mogelijk om écht van je maaltijd te kunnen genieten.”, Kirsten Jaarsma, voorzitter van de vereniging Reuksmaakstoornis.nl,

“Door anosmie veranderen onze reukcellen en is het moeilijk voor ons om een aroma, een geur of een voedingsmiddel te herkennen. Dit is met name een van de symptomen die je vaak ziet bij patiënten met Covid-19. Smaak beleef je op drie manieren: met je neus, je tong en je mondgevoel. Wanneer je reuk wegvalt, moet je op de andere twee focussen. En dus vooral kleurige ingrediënten met structuur gebruiken die je tong prikkelen en je een fijn mondgevoel bezorgen. Wij stelden een lijst samen met ingrediënten die olfactorische cellen kunnen activeren, zelfs bij patiënten met anosmie, zoals rode peper, crouton of iets met een zure toets. Het recept heeft als doel je te helpen proeven. Maar zoals we allemaal weten: smaken verschillen. En doordat onze smaak is aangetast, kan het zijn dat niet iedereen hetzelfde proeft.”

Herontdek de smaak van de feesten

Achter dit idee schuilt de wens om iedereen fijne feesten te bezorgen ondanks de woedende gezondheidscrisis en de opgelegde overheidsbeperkingen. Marcelo Ballardin, chef-kok met een Michelin-ster en eigenaar van restaurant OAK:

“We hebben allemaal een rol te spelen in deze coronacrisis en ik vind het belangrijk dat we elkaar zoveel mogelijk proberen helpen. Voor mij betekent dat vanuit mijn keuken anderen gelukkig proberen maken. Corona neemt ons een kerst met vrienden en familie af, maar niet ons kerstdiner. Dus ik hoop dat mijn gevulde ravioli met kreeft en paling in de smaak valt. Samen met de compote van tomaat en chilli en de fijne botersaus.”

De creatie van het recept gebeurde in opdracht van De Morgen voor haar lezers, voordat het uiteindelijk gratis online werd gepubliceerd. Ook op YouTube circuleert een video waarin Marcelo Ballardin zelf de maaltijd maakt.

Bron: de Mortierbrigade Brussel. Bekijk het originele persbericht en het recept van Marcele Ballardin hier.

« Oudere berichten

© 2021 reuksmaakstoornis

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑